काेरियालीसँग विवाह


नेपालमा हुँदा बाला राई व्यस्त पत्रकार थिइन् । झण्डै एक दशक मुलधारको पत्रकारिता गरेकी उनी राम्रो फिचर लेख्थिन् । उनको रुची कला र रंगमञ्च थियो । उनले रंगमञ्चका अनेक पात्रका फिचर स्टोरी लेखिन् । धेरै कलाकारका अभिनय हेरिन् । नवरसका भावहरु बुझ्ने प्रयास गरिन् । क्यानभासका रंगहरु नियालिन् । सन् २०११ मा उनकै जीवन रंगमञ्च झै भयो । जब उनले कोरियन नागरिकसँग विवाह गरिन् । स्टेजमा मञ्चन भैरहेको नाट्य पात्रको जीवनमा आएको नयाँ मोड जस्तै ।

जिन्दगीको एक भाग सकियो । ‘मैले त आˆनै केटाको अनुहार राम्ररी थाहा नभइ बिहे गरें । आफैंलाई यस्तो पनि भयो भनेर सम्झाउन धेरै दिन लाग्यो,’ उनले भनिन्, ‘मेरी गाउँकी आफन्त बहिनीले पहिले कोरियनसँग विवाह गरेर आएकी थिएँ । उनैले आमासँग कुरा गरिछन् । मलाई आमाले कर गरिन् । खै, के भएर हुन्छ भन्दिएछु ।’

उनले बिहे गर्न राजी भएको केटा नेपाल गएसँगै म्यारिज ब्यूरोले सबै कागजात तयार गरिदियो । कफीसपमा बेहुलाले सुट लाए । उनले नेपाली सारी लगाइन् । दुवैले फोटो खिचे । त्यसपछि बिहे भयो ।

विवाह भएको तीन महिना पछि उनी कोरिया आइन् । न कोरियन भाषा आउने न संस्कार संस्कृति नै । उनलाई समस्या भयो । श्रीमान्ले एउटा एउटा शब्द अंग्रेजीमा भन्थे । इशाराले धेरै कुरा चल्थ्यो । झन्डै एक वर्षसम्म भाषा पढेपछि उनी सामान्य कुराकानी गर्नसक्ने भइन् । दैनिकी सामान्य बन्दै गयो ।

अहिले उनी एउटी छोरी हुर्काउँदै छिन् । फुर्सदको समयमा भाषा अनुवादकको काम पनि गर्छिन् ।

बालाको जस्तै छ धेरै कोरियन नागरिकसँग विवाह गरेर आउने नेपाली लगायत विदेशी बुहारीको समस्या । कति संख्या छन् ? यकिन तथ्यांक कतै छैन । नेपाली राजदूतावाससँग ६ सय १४ जना महिला र १ सय ३९ जना पुरुष कोरियनसँग बिहे गरेर आएको तथ्यांक छ । तर यो संख्या कोरिया भर विवाह गरेर आउने नेपालीको संख्याभन्दा थोरै रहेको दूतवासनै स्वीकार गर्छ ।

‘हामीलाई न त नेपालबाट विवाह गर्दा नै जानकारी हुन्छ, न कोरियामै । त्यसैले हामीसँग भएको यो जानकारी अफिसियल्ल होइन,’ नेपाली दूतावासका द्वितिय सचिव उद्वव न्यौपानेले भने, ‘औपचारिक तथा अनौपचारिक भेटमा कुराकानी हुन्छ । पहिलापहिला जस्तो समस्या पनि आउँदैन । कोरियन सरकारले पनि विदेशी महिलाहरुका लागि धेरै सुविधा दिएको छ । यसबाट हाम्रा दिदी बिहिनी पनि लाभान्वित छन् ।’

कोरियनसँग विवाह गरेर आउने महिलालाई भाषा र कोरियन जीवनशैली सिकाउन तालिम केन्द्रहरु छन् । कोरियन भाषामा ‘धामुना’ सेन्टर (बहुसंस्कृतिक परिवार सेवा केन्द्र) भनिने यस्ता केन्द्रमा विदेशी बुहारीहरुका लागि जीवन उपयोगी सिप पनि सिकाइन्छ । कुनै समस्या परे नेपालीमै भन्न सकिने सुविधा छ । तर कोरियनसँग विवाह गरेर आएका महिलाहरुका समस्या अनेक छन् ।

सन् २०१८ मा राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग कोरियाले गरेको एक अध्ययनले ४२ प्रतिशत कोरियनसँग विवाह गरेर आएका विदेशी महिलाले घरेलु हिंसा भोग्नु परेको र ६८ प्रतिशतले यौन हिंसा सहेको देखाएको थियो ।

विवाह गरेर आउनु अघि ‘केपप् ब्याण्ड’ र ‘टेलीसिरियल’ हेरेर ‘कोरिया त रमाइलो रहेछ’ भन्ने धेरै छन् । विवाह गरेर वास्तविक रुपमा कोरिया पुग्नेको यर्थाथ अर्कै छ ।

बिहे गर्नु पहिला म्यारिज ब्यूरोले राम्रै राम्रो मात्र भन्ने गरेको गैर आवासिय नेपाली संघ दक्षिण कोरियाकी महिला संयोजक शुभद्रा पालुङ्वाको दाबी छ । ‘बिहे गरेपछि सबै राम्रो हुने । तुरुन्तै कार्ड पाउने, अझ कतिले त डिभोर्स गरेर बस्दा पनि हुने भनेर भनि दिन्छन् । धेरै दिदी बहिनीलाई कोरियाको यर्थाथ थाहा नै हुँदैन,’ उनले भनिन् ।

नेपाल हुँदा म्यारिज ब्यूरोले एक दुई वर्षमै कोरियन ग्रीनकार्ड निस्कन्छ भने पनि कार्ड पाउन सजिलो छैन । कोरियन भाषा ‘एडभान्स लेभल’ पास गरेको, सन्तान भएको, आर्थिक अवस्था राम्रो रहेको जस्ता झन्झटिलो प्रक्रिया छन् । यी सबैमा श्रीमान्को सहयोग हरपल आवश्यक हुन्छ ।

एक अध्ययनले विदेशीसँग विवाह गर्ने कोरियनको उमेर औसतमा ४३.६ वर्षभन्दा बढि छ भने विदेशी महिलाको उमेर २५.२ वर्ष मात्रै छ । महिला र पुरुषको उमेर १८.४ वर्षले बढी भएपछि दाम्पत्य जीवनमा फरक पर्ने फेन्थेककी कविता लामा भनाइ छ ।

‘उमेर बढी भएपछि सोच्ने तरिका नै फरक हुने रहेछ । मैले सामान्य रुपमा लिएको विषयले परिवारमा झगडा नै हुने अवस्था पनि आउँछ,’ उनले भनिन् ।

धेरै घरयासी झगडाका कारण सम्बन्ध विच्छेद गर्नेको संख्या बढेको बढेकै छ । गत वर्ष ५ हजार विदेशीसँग विवाह गरेका जोडीले सम्बन्ध विच्छेद गरेका थिए ।

विदेशी महिला विवाह गर्न चाहने धेरै कोरियनका आर्थिक अवस्था राम्रो छैन । उनीहरुको बसोबास गाउँमा छ । खेती किसानी मुख्य पेशा हो । कोरियन केटीसँग विवाह गर्न नसके पछि विदेशी महिलाहरु विकल्पको रुपमा प्रयोग भैरहेका छन् । आर्थिक अवस्था कमजोर भएका पुरुषलाई विभिन्न नगरपालिकाले विवाहको लागि आर्थिक सहयोग समेत गर्छ ।

चीन, भियतनाम, थाइल्यान्ड, उज्बेकस्थान, फिलिपिन्सका महिलाहरु सबै भन्दा धेरै विवाह गरेर कोरिया आउँछन् । यसरी आउने धेरै महिलाका सपना समान छन् । आफू सेटल हुने अनि माइती देशमा सकेको आर्थिक सहयोग गर्ने हुन्छ ।

यहाँको तथ्यांक विभागले सन् १९९८ देखि विदेशीसँग गरेको विवाह रेकर्ड राख्न सुरु गरेको पाइन्छ । सबैभन्दा बढी विदेशी महिलासँग विवाह सन् २००५ मा भएको देखिन्छ । उक्त वर्ष ३० हजार ७ सय विदेशी महिला कोरियनसँग विवाह गरेका थिए भने ११ हजार ६ सय पुरुष विवाह गरेर कोरिया आएको रेकर्ड छ ।

पछिल्लो समय विदेशी महिलासँग विवाह गर्न केही कडा नियमहरु लागु भएका छन् । त्यससँगै विदेशीसँग विवाह गर्ने कोरियनको संख्या कम भएको छ । सन् २०१८ मा १६ हजार ६ सय विदेशी महिलाले विवाह गरेर आएका थिए भने ६ हजार पुरुषले विवाह गरेका थिए ।

परिवर्तन गरिएका केही नियम राम्रो भएको महिलाको लागि महिला दक्षिण कोरियाकी अध्यक्ष रितु श्रेष्ठ बताउँछिन् । ‘अहिले विदेशी वुहारी बनेर तुरुन्तै आउन पाईंदैन । भाषा पास गर्नुपर्छ । कोरियाको बारेमा बेसिक कुरा जानकारी लिएको हुनैपर्छ । त्यसैले नेपालबाट बिहे गरेर आउनेको संख्या कम भएको छ,’ उनले भनिन् ।

आफ्नो प्रतिक्रिया दिनुहोस |
सम्बन्धित शिर्षकहरु
  • नुवाकोट समाज दक्षिण कोरियाको आठौं अधिवेशन तथा बार्षिक साधारणसभा सम्पन्न
  • पर्वत समाज कोरियाको दोस्रो अधिवेशन सम्पन्न, अध्यक्षमा जयराम रिमाल
  • बाग्लुइ० समाज कोरियाले मानसिक समस्या र श्रम नियम बारे परामर्श कार्यक्रम गर्ने
  • कोरियामा भएर पनि कोरोना खोपको बुकिइ० गर्न नसक्नु भएकाहरुलाई अवसर
  • ईपिएस

    दक्षिण कोरियाले प्रवासी श्रमिक पुनः प्रवेशमा गर्यो खुकुलो

    दक्षिण कोरियाको श्रम तथा कानुन मन्त्रालयले विदेशी श्रमिकले सूरूको कम्पनी परिवर्तन गरेता पनि आफ्नो साहुले चाहेमा प्रतिबद्ध कामदार (कमिटेड वर्कर)को रूपमा कोरियामा पुनः प्रवेश गर्न सकिने नयाँ नियम पारित गरेको छ । यसबाट कोरियामा कार्यरत लाखौ इपिएस श्रमिक लावन्भित ...

    कोरिया आउन नपाएका इपिएस पीडितहरुलाई खुशीको खबर

    इपिएस मार्फत रोजगारीको लागि दक्षिण कोरिया आउन लागेको नेपालीहरुमा खुशीको खबर छाएको छ । कोरियन भाषा पास गरी इपिएस प्रणालीको प्रकृयामा रहदै गर्दा गत वर्षदेखि कोरोनाका कारण कोरिया प्रवेश गर्न नसकेपछि निकै मानसिक तनाब झेल्दै आएका थिए । त्यसैले इपिएस संघर्ष समिती गठन ...

    २०२२ का लागि काेरियामा बढ्याे तलब

    सन २०२२ का लागि दक्षिण कोरियामा मजदुरको तलब वृद्धि भएको छ । जसअनुसार मजदुरले अव प्रतिघण्टा न्यूनतम ज्याला ९१६० वोन ($७.९८) प्राप्त गर्न सकिनेछ । जुन ५.१ प्रतिशतले वृद्धि हो । अहिले कोरियामा प्रतिघन्टा ८७२० वोन रहेको छ । सरकारी भवन सेजोङमा सोमबार मध्यरातमा २७ ...

    महिला / बालबालिका

    एनआरएन कोरियाले जुम मार्फत तिज मनाए

    एनआरएनए दक्षिण कोरियाले महिलाहरुको ठूलो चाड तिजलाई जुम मार्फत छलफल गरी मनाएका छन् । एनआरएन महिला संयोजकको नेतृत्वमा शुभकामना आदन प्रदान तथा ...

    कोरियमा तिजको सान्दर्भिकता

    मञ्जु गुरुइ० नेपाली महिलाहरुको एक मुख्य धार्मिक तथा सांस्कृतीक पर्व तीजको आज दरखाने दिन । स्वादेशमा हुने महिलाहरु धेरै जना प्रत्यक्ष मनाइ ...

    काेरियालीसँग विवाह

    नेपालमा हुँदा बाला राई व्यस्त पत्रकार थिइन् । झण्डै एक दशक मुलधारको पत्रकारिता गरेकी उनी राम्रो फिचर लेख्थिन् । उनको रुची कला र रंगमञ्च थियो । ...

    काेरियाका नेपालीकाे लागि साहासिक सामाजिक नेतृ अञ्जु केसी

    सन १९९३ मा कोरियामा स्थापना भएको सामाजिक संस्था नेपाली सम्पर्क समिति २६ बर्ष पुगि सक्यो। कोरियामा रहेका नेपालीहरुको दुख सुखमा हातेमालो गर्दै ...