कमेरो र कमिज


पूर्वतिरबाट घाम हिमाल हुँदै हाम्रोमा आउँथ्यो । भरखर लगाएको कमेरो र रातो माटोले लिपेको घर चमक्क चम्किन्थ्यो । मानौं मलाई चुनौती दिएको हो ।
‘ओई काले तैंले लाएको सेतो पोलिस्टारको कमिज सुरुवाल भन्दा त मलाई सुहाएको छ । हेर त म कति चिटिक्क छु ।’
हो पनि चिटिक्कै छ । नहोस पनि किन ? आमाले पल्लो पाखाबाट कमेरो खनेर ल्याउँथिन् । पल्लो पाखा पुग्नलाई झन्डै एक घन्टा हिड्नु पर्ने । जाँदा अलिकति तेर्सो छ । त्यस पछि ओरालै ओरालो । आउँदा उकालै उकालो हुने भैगयो । आमा कमेरो खन्न विहानै जान्थी । काकी पनि जान्थिन् । आफ्नै घरको लागि कमेरो ल्याउन । हामी दाजुभाइ दिदी वहिनीको टोलीको घरमा के काम ? आमाका पछि लागिन्थ्यो ।
‘कमेरो । माटोको राजा हो । आमा भन्थिन । जहाँ पायो त्यही हुने हो र ?’ हो पनि । धेरै त कालो माटो छ, बलोटे माटो छ । कहाँ पाईन्छ र सेतो माटो ? हो राजै हो । आमाको कुरामा दम छ ।
‘मान्छे पनि त्यस्तै हो । असल र राम्रो मान्छे जता ततै पाईदैन ।’ आमाले भनेको दोस्रो कुरा बुझ्दै बुझ्दैन थिएँ । मान्छे उस्तै हैनन् र ? कहाँको कमेरो कहाँको मान्छे ।

कमेरो खन्ने ठाउँ अप्ठ्यारो थियो । सानो ढिस्काको मुनी । अलि तल सिम छ । पानी भुलभुल निस्किन्छ । कमेरो खन्ने ठाउँ पनि ओसिलो छ । अन्त ठाउँको जस्तो मान्छेहरु हाम्रो कमेरो खन्ने ठाउँमा छैनन् । किनकी त्यो हाम्रो आफ्नो नीजि हो । नत्र त पालो कसरी पाइन्थ्यो होला र ? हाम्रै मात्र भए पनि राती राती मान्छे कमेरो लैजान्छन् । आमा कहिले कही यसरी लैजानेलाई गाली गर्छिन् ।
कमेरो, मुस्किले ज्यान छिर्ने ठाउँमा छ । सानो कुट्टोले विस्तारै विस्तारै खन्नु पर्ने । हाम्रो बाजेकै पाला देखि नै यही बाट लैजाने गरेको रे । खन्दा खन्दा कता हो कता गहिरो भैसकेको छ । हेर्दै डर लाग्दो । म दशै छेका कमेरो खन्दा मान्छे पुरिएको समाचार आक्कल झुक्कल सुन्छु । मन झसंग हुन्छ ।
हामी रमिते सन्तान छौं । आमा र काकी पालो पालो सानो कुट्टोले कमेरो अलि अलि गर्दै खनेको छ । बाहिर हुने हामी जम्बो टोली त्यसलाई बोरामा हालेको छौं । घाम तात्दै जान्छ । कमेरोको बोरा भरिदै आउँछ । आमाको लुगा, अनुहार, जीउ भरि नै कमेरोले सेतै हुन्छ । हुन त हामी पनि हुन्छौं । हामी रमाइलोको लागि ।
‘यति भए पुग्छ ।’ आमा कमेरोको बोरा हेरेर अनुमान लगाउँछिन् ।
कमेरोको माटो न पर्यो । आम्मा हो कति गह्रुङ्गो छ । म कमेरो भरिएको बोरा हल्लाउन खोज्छु । चलाउन सके पो । आमा नाम्लो लाउँछिन ।
‘मिलेर बोरालाई घचेट त ।’ हामी एक जत्था मिलेर पछाडीबाट बोरालाई आमाको ढाडमा हुत्याउने खोज्छौ । आमा बल लाउँछिन ।
उकालो बाटो । कमेरो बोकेर आएको पसिना पुछेर आमाको अनुहार कुनै कमेडी क्लबमा हसाउने जोकरको भन्दा कम हुँदैन । दुःखले कमेरो घर पुग्छ ।
‘बाई आस्याङ’ छन् हामीलाई सहयोग गर्ने । मेरो मामाको मित अरे । मामाको मित पक्का मामा । उनी नेवार हुन् । तामाङ भाषामा बाई भनेको नेवार । त्यसैले उनी नेवार मामा अर्थात ‘बाई आस्याङ’ । उनै आस्याङको काम हो घरमा कमेरो लाई दिने ।
घर दुई तल्ले छ । माथिल्लो तल्लामा भर्याङ लाएर कमेरो लाउनु पर्छ । तल्लो तलामा पर्दैन । कमेरो पानीमा घोल्यो । बाबियोको कुचो बनायो । पानीमा घोल्यो । त्यही कुचोले कमेरो छ्याप्ने । तीन भागको एक भाग त ढुङ्गै छ । मुले कमेरोमा ढुङ्गै ढुङ्गा हुने रहेछ । गह्रुङ्गो नभएर के होस् ?
आस्याङ छ्याप छ्याप कमेरो दिनै भरि लगाएर लाई दिन्छन् । घर वरिपरि कमेरोको सेतै सेतो ।
कमेरो सुख्खा भए पछि पेटी र आँगनमा रातोमाटो प्रयोग हुन्छ । यो माटो घरै अघि छ । जति खेर चाहियो । ल्यायो ।
यत्रो मेहनत खाएको घर किन नराम्रो हुनु ?

मेरो पोलिस्टरको कमिजको कथा कमेरो र रातो माटोले चम्किएको घरको जस्तो छैन । बाले धेरै सन्तानलाई एकै थानबाट मिटरका मिटर कपडा किन्दिन्छन् । पसले कति बर्षको मान्छे छ त्यही अनुसारको कपडा कति मिटर चाहियो काटि दिन्छन् ।
बा डोरी ल्याउँछन् । हात यति लामो । सुरुवाल यति लामो । कमिज यति लामो । उनी डोरीमा गाँठो बनाउँछन् । फिटिङ साईजको भन्दा लामो ।
हाम्रो लुगा सिलाउने दमाई बाजे छन् । पाका उमेरका । ज्यान खाई लाग्दो छ । दशै छेका उनी कपडामै पुरिएका हुन्छन् । कसको के सिलाउनु ? कतिको सिलाउनु ?
‘विष्टहरुलाई खुशी पार्न मैले हिजो बति बालेर राती अबेरसम्म सिलाएको ।’ बासँग गुनासो गर्छन ।
‘यो दशै त हाम्रो लागि दशा नै हो ।’ होला पनि । हाम्रो कपडा ती बाजेले एकै दिनमा कहिल्यै सिलाएर दिदैनथे । दुई तीन दिन लाएर हुन्थ्यो । कसैको कमिज छ । कसैको सुरुवाल । सेट नै तयार हुने त भाग्यमानी भैहाल्यो ।
मेरो लुगा तयार भयो । लायो आफ्नो ज्यानमा ठीक हुने खालको एउटा पनि छैन । कमिजको बाहुला लामो छ । सुरुवाल पनि त्यस्तै । मेरो लुगा दाइदाई दियो भने पनि ठिक्क हुने खालको छ । भाइको लुगा मलाई । बा र दमाई बाजे कुरा गर्छन ।
‘यो नाप भन्दा अलि ठूलो सिलाउनु के जेठा । बच्चाहरु हुरुक्कै बढ्छन् । एकै महिनामा ठीक हुँदैन लुगा ।’ दमाई बाजेका कुरा बाले नमान्ने कुरै भएन । त्यस्सै ठूलो नापेर लगेका झन ठूलो सिलाए पछि के हुन्थ्यो । जिन्दगीमा फिटिङ लुगा कस्तो थाहै नहुने । बस नयाँ लुगा त थियो । ती नयाँ लुगाका अर्कै बासाना आउँथ्यो । त्यसको आनन्द अर्कै थियो ।

 

आफ्नो प्रतिक्रिया दिनुहोस |

ताजा अपडेट

सम्बन्धित शिर्षकहरु
  • तमू धीं दक्षिण कोरिया जेजुदो शाखाको प्रथम अधिवेशनबाट निरु गुरुङ नेतृत्वको कार्यसमिति चयन
  • तमू धीं कोरियाले विश्वव्यापी अनलाइन तमू साँस्कृतिक (नृत्य) प्रतियोगिता गर्ने
  • आदिवासी साहित्यकार/ लेखक महासंघ दक्षिण कोरियाले ‘मातृभाषा काव्य यात्रा’ गर्ने
  • तामाङ पत्रकार संघ दक्षिण कोरियाको दोस्रो अधिवेशन नोभेम्बर १४ मा हुने
  • ताजा अपडेट

    ईपिएस

    इपिएस परीक्षा उत्तीर्ण गरेका कामदारलाई चाँडो लान कोरियासँग नेपालको आग्रह

    सरकारले रोजगार अनुमति प्रणाली (इपिएस) परीक्षा उत्तीर्ण गरेका नेपाली कामदारलाई जतिसक्दो चाँडो लैजाने व्यवस्था गर्न दक्षिण कोरिया सरकारसँग अनुरोध गरेको छ। नेपाल र गणतन्त्र कोरियाबिच बुधबार सम्पन्न द्विपक्षीय परामर्श संयन्त्रको पाँचौँ बैठकमा सरकारले परीक्षा ...

    दक्षिण कोरियाले प्रवासी श्रमिक पुनः प्रवेशमा गर्यो खुकुलो

    दक्षिण कोरियाको श्रम तथा कानुन मन्त्रालयले विदेशी श्रमिकले सूरूको कम्पनी परिवर्तन गरेता पनि आफ्नो साहुले चाहेमा प्रतिबद्ध कामदार (कमिटेड वर्कर)को रूपमा कोरियामा पुनः प्रवेश गर्न सकिने नयाँ नियम पारित गरेको छ । यसबाट कोरियामा कार्यरत लाखौ इपिएस श्रमिक लावन्भित ...

    कोरिया आउन नपाएका इपिएस पीडितहरुलाई खुशीको खबर

    इपिएस मार्फत रोजगारीको लागि दक्षिण कोरिया आउन लागेको नेपालीहरुमा खुशीको खबर छाएको छ । कोरियन भाषा पास गरी इपिएस प्रणालीको प्रकृयामा रहदै गर्दा गत वर्षदेखि कोरोनाका कारण कोरिया प्रवेश गर्न नसकेपछि निकै मानसिक तनाब झेल्दै आएका थिए । त्यसैले इपिएस संघर्ष समिती गठन ...

    महिला / बालबालिका

    कोरियामा निबन्ध प्रतियोगितामा उत्कृष्ठ पुरस्कार प्राप्त लेख

    अलबिदा आमा -बाला राई निद्रामै थिएँ, म्यासेन्जरमा आएको फोनको घण्टीले ब्युझिएँ । हतार उठेर सिरानीनिर राखेको फोन तानें बिहानको छ बज्नै लागेको ...

    एनआरएन कोरियाले जुम मार्फत तिज मनाए

    एनआरएनए दक्षिण कोरियाले महिलाहरुको ठूलो चाड तिजलाई जुम मार्फत छलफल गरी मनाएका छन् । एनआरएन महिला संयोजकको नेतृत्वमा शुभकामना आदन प्रदान तथा ...

    कोरियमा तिजको सान्दर्भिकता

    मञ्जु गुरुइ० नेपाली महिलाहरुको एक मुख्य धार्मिक तथा सांस्कृतीक पर्व तीजको आज दरखाने दिन । स्वादेशमा हुने महिलाहरु धेरै जना प्रत्यक्ष मनाइ ...

    काेरियालीसँग विवाह

    नेपालमा हुँदा बाला राई व्यस्त पत्रकार थिइन् । झण्डै एक दशक मुलधारको पत्रकारिता गरेकी उनी राम्रो फिचर लेख्थिन् । उनको रुची कला र रंगमञ्च थियो । ...